اشتراک گذاری

۱۴۰۱-۰۵-۱۵
نشست علمی گذری بر برخی مقاتل شیعه برگزار شد
همزمان با ایام سوگواری ماه محرم، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، نشست علمی گذری بر برخی مقاتل شیعه را برگزار کرد.

به گزارش آستان نیوز، همزمان با ایام سوگواری ماه محرم، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، نشست علمی گذری بر برخی مقاتل شیعه را برگزار کرد.

حجت‌الاسلام و المسلمین محمد حسن پاکدامن، پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در این نشست گفت: کلمه مَقتل بر وزن مَفعل و اسم مکان به معنای محل کشته شدن است و به مکانی که فردی یا گروهی کشته شده باشند مقتل گفته می‌شود. اما در اصطلاح تاریخ‌نگاران، مراد از مقتل، شرح علل، انگیزه‌ها، چگونگی کشته شدن فرد یا افرادی که به نوعی منشا تحول در ابعاد سیاسی، نظامی و فرهنگی شده باشند، است.

این پژوهشگر در ادامه به پیشینه پژوهش در مقتل‌نگاری به برخی مقالات و کتَاب‌های پژوهشی در راستای فهم مطلوب‌تر از روند تألیفی و انتقادی مقاتل اشاره کرد و گفت: سیدعبدالله حسینی در کتابی به معرفی و نقد منابع عاشورا پرداخته و با جسارت ویژه و نگاهی انتقادی به دسته‌بندی محتوایی مقاتل پرداخته و مقاتل را از آغاز تا دوران معاصر بررسی کرده است. 

قدیمی‌ترین مقتل شیعه

وی تصریح کرد: قدیمی‌ترین مقتل مربوط به «اصبغ بن نباته» و شاید فرزندش قاسم است که با عنوان «مقتل الحسین» نگاشته شده و پس از وی مقتل جابر بن یزید جعفی است که متاسفانه بسیاری از این مقاتل قدیمی هم اکنون در دسترس نیست.

حجت‌الاسلام پاکدامن درباره مقتل مشهور ابی مخنف هم که اکنون در دسترس نیست، گفت: یکی از ویژگی‌های این مقتل این است که وی در مراحل مختلفی گزارشگران کربلا را با یک واسطه گزارش کرده است؛ در واقع دردسترس نبودن کتاب مقتل ابن مخنف سبب شد نوشته‌های دروغینی به اسم او نگاشته شود و اگر این مقتل در دست بود، سیر تاریخ نگاری مقتل شیعی متفاوت می‌شد.

سستی مقتل‌نگاری پس از قرن پنجم

این پژوهشگر در ادامه با بیان اینکه حدود ۲۲ مقتل در زمان‌های مختلف تا پایان قرن پنجم فهرست شده است، بیان کرد: از آن دوران به بعد وارد دوره ای می‌شویم که مقاتل در گزارش‌های خود دچار سستی می‌شوند.

وی در ادامه افزود: کتاب‌های «مناقب» از ابن شهر آشوب مازندرانی و «لهوف» از سیدبن طاووس مبنای خوبی است تا با مقایسه بین آن دو و سایر متون مربوط به سده‌های ششم تا هشتم، به واقعیاتی در مورد روند فراز و فرود مقتل‌نگاری پی ببریم. از این میان می‌توان به تک نسخه خطی «المصرع الشین فی مقتل الحسین» موجود در کتابخانه هلند و منسوب به سیدابن طاووس اشاره کرد.

افزودن دیدگاه جدید:

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید
ارتباط با ما ستاد خبری حراست