اشتراک گذاری

۱۴۰۰-۱۱-۳۰
آینه‌کاری در حرم امام رضا (ع)
آینه‌کاری در حرم امام رضا(ع) از هنرهای تزئینی است که با تکه‌های برش خورده‌ آینه‌ ساده‌ یا رنگی، طرح‌های هندسی و آرایه‌هایی زیبایی را ایجاد کرده است.

آینه‌کاری در حرم امام رضا (ع) از هنرهای تزئینی وابسته به‌ معماری است که با تکه‌های برش خورده‌ آینه‌ ساده‌ یا رنگی و با ایجاد طرح‌های هندسی و آرایه‌هایی در سطوح داخلی بنا، جلوه خاصی به معماری این بنا داده است.

در حرم امام رضا(ع) از شیوه‌های‌ متنوعی در هنر آینه‌کاری استفاده شده است. در حال حاضر در تزئینات‌ معماری برخی رواق‏‌ها از آینه‌کاری استفاده شده و هنرمندان این عصر نه تنها میراث هنری گذشتگان را حفظ کرده‌اند، بلکه آثار جدیدی با استفاده از این روش خلق کرده‌‏اند.

یکی از روش‌های آینه‌کاری در حرم امام رضا (ع)، استفاده از قطعات آینه به شکل‌های هندسی، ترنج و اسلیمی است که به صورت تزیینی در گچ نشانده شده؛ این شیوه در برخی قسمت‌های حرم نظیر نمای غرفه‌های اطراف صحن انقلاب و بخشی از بدنه توحیدخانه به کار رفته است.

شیوه دیگر، آینه‌کاری استفاده از آینه بی‌رنگ و یا شیشه‌های رنگارنگ است؛ این شیوه در تزیین قسمت‌هایی از بدنه رواق‌های دارالسیاده، دارالسعاده، توحیدخانه و دارالزهد به کار رفته است.

آینه‌کاری در حرم امام رضا (ع)، به لحاظ غنا و قدمت، به ترتیب اولویت عبارت است از بقعه مطهر، دارالسیاده، توحیدخانه، دارالولایه، دارالحجه، دارالرحمه، دارالهدایه، دارالحفاظ، دارالسعاده، دارالاخلاص، دارالسلام، دارالسرور، رواق شیخ بهایی، دارالزهد، دارالعباده، دارالشرف، دارالعزه و مقبره خالصی.

استفاده از آینه به عنوان آرایه معماری منحصر به استفاده از آینه‌های شیشه‌ای می‌شود که البته مخصوص ایران نیست و چه بسا که زادگاه آن ممکن است اروپا بوده باشد البته این استفاده از آینه در تزئینات معماری تفاوت شاخصی با آینه‌کاری ایرانی دارد؛ حاصل هنر آینه‌کاری در ایران با ورود آینه‌های نازک و شناخت نسل‌های دوم و سوم هنرمندان آینه‌کار ایرانی، از خصوصیت برش‌پذیری این آینه‌ها، پس از تلفیق با هنر گره چینی، هویتی منحصر به فرد و ایرانی برای آینه‌کاری ایرانی پدید آمد که کاملا با هویت اروپایی آن متفاوت بود.

آینه‌های شیشه‌ای که از سده 10 قمری/16 میلادی به عنوان یکی از اقلام وارداتی از اروپا به ویژه از ونیز به ایران آورده می‌شد، به هنگام حمل و نقل در راه می‌شکست. هنرمندان ایرانی برای بهره‌گیری از این قطعه‌های شکسته به ابتکاری دست زدند و از آن‌ها در آینه‌کاری استفاده کردند.
 
گاهی گچبری روی آینه با نقاشی نیز همراه است؛ این شیوه آینه تصویر نامیده می شود؛ استفاده از گچ و آینه را در تزئین رواق‌های دارالرحمه و دارالهدایه با به کارگیری طرح گره می‌توان مشاهده کرد. در رواق دارالولایه نیز سطوح تزئین شده با گچ و آینه توسط استاد ابوالقاسم ملکی و دیگر هنرمندان آستان قدس رضوی ساخته شده است که آن را به عنوان یکی از طرح‌های شاخص این هنر در دوره معاصر می‌توان به شمار آورد. 

شیوه دیگری که در تزئین زیرگنبد روضه منوره و رواق‌های دارالسیاده، دارالسعاده و توحیدخانه بسیار مورد استفاده قرار گرفته، آینه‌کاری با شیشه های رنگارنگ است در این شیوه طرح‌های گل و بوته، ترنج و نیم ترنج که از آینه و شیشه‌های رنگی به حالت منحنی، گرد یا بادامی‌شکل بریده شده بر زمینه آینه یا شیشه چسبانده می‌شود.

افزودن دیدگاه جدید:

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید
ارتباط با ما