اشتراک گذاری

۱۴۰۰-۱۱-۰۶
جلوه‌های هنر در بقعه و گنبد حرم امام رضا (ع)
حرم امام رضا (ع) مجموعه‌ای از بناهای قدیم و جدید با معماری و هنرهای خاص هر دوره تاریخی است که در اطراف مدفن امام، احداث و به مرور تکمیل شده است.

حرم امام رضا (ع) مجموعه‌ای از بناهای قدیم و جدید است که در اطراف مدفن امام، به شکل مجموعه‌ای بی ‌نظیر از تالارها، آرامگاه‌ها، صحن‌ها، مساجد، مدارس و نهادهای خدماتی گسترش یافته است.

هسته اولیه حرم عبارت است از گنبدخانه یا بقعه مطهر. گنبد مطهر، تالار بزرگی است که مدفن امام رضا (ع) زیر آن قرار گرفته است. این بنا تا قرن ششم هجری قمری دارای تزئینات قابل ملاحظه‌ای شده و مسجد بالاسر نیز در غرب آن بنا شد.

با ساخت مسجد گوهرشاد، رواق‌های دارالسیاده و دارالحفاط در جنوب بقعه ساخته شد. کاشی‌‌های به کار رفته در ازاره بقعه معروف به کاشی سنجری از جمله تزئینات هنری آن است. ظاهرا برای اولین بار شاه طهماسب اول صفوی، کاشی‌کاری گنبد را به روکش طلا تبدیل کرد.

طی سه دهه اول قرن یازدهم هجری، شاه عباس اول طی چند سفر و حضور طولانی در شهر مشهد، حرم امام رضا (ع)، به ویژه بقعه و گنبد مطهر را تعمیر و داخل آن را نقاشی و کاشی کرد. طلای گنبد و گلدسته آن نیز در همین زمان تجدید شد.

در دوره قاجار، کاشی‌های سطوح داخلی را تبدیل به آیینه‌کاری کردند. در دوره پهلوی و جمهوری اسلامی نیز مسجد بالاسر به فضای گنبدخانه اضافه شد و چهار درگاه ورودی پیش‌رو و پشت سر حضرت در شمال و جنوب بقعه گسترده‌تر شد.

در زیر طاق‌ها و داخل دیوار، قاب‌هایی تعبیه شده که داخل آن‌ها، مجموعه‌ای شامل جواهرات، شمشیرها، خنجرهای مرصع، ساعت‌‌ها و زیورآلات بسیار نفیس و گرانبهاست.

گنبد حرم امام رضا (ع) از نوع دوپوش بوده و زیر گنبد تماماً با مقرنس‌های آیینه‌کاری پوشیده شده است. در این سطوح، نقوش گیاهی و هندسی به صورت آیینه‌های رنگی با رنگ‌‌های خیره‌کننده به کار رفته است که در ترکیب با رنگ‌های کاشی‌های معرق دیوارها و چلچراغ‌‌های سبز و شیشه‌ای آویخته از سقف، ضریح مطهر و مرمر کف بقعه، ترکیبی بی ‌نظیر ایجاد کرده است.

یک کتیبه در کمربند بالای ساقه بلند گنبد و چهار کتیبه در چهار ترنج میانه ساقه گنبد وجود دارد؛ نمای بیرونی گنبد حرم امام رضا (ع) از خشت‌هایی با روکش مس که آب طلا شده،  تشکیل شده است. این نما چندین بار مرمت شده و آخرین آن پس از انقلاب اسلامی بود که طی آن، ضخامت آب طلای روکش افزایش یافت.

 

گنبد حرم امام رضا (ع)

تاریخچه پرچم گنبد حرم امام رضا (ع)

روایتی از نقاشی‌های ۴۸۰ سال پیش درون گنبد طلا

 

افزودن دیدگاه جدید:

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید
ارتباط با ما